บทเรียนเนเธอร์แลนด์สู่การแก้ปัญหาน้ำท่วมไทย
Nov 08, 2011
บทเรียนเนเธอร์แลนด์สู่การแก้ปัญหาน้ำท่วมไทย ตอนที่ 1
อย่างที่ทุกคนรู้กันว่าประเทศเนเธอร์แลนด์เป็นประเทศที่ต้องเผชิญกับเหตุอุทกภัยอยู่บ่อยครั้ง และก็เป็นประเทศที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างชะงักเช่นกัน วันนี้ วอยซ์ทีวีได้มีโอกาสสัมภาษณ์เอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทย ในเรื่องการบริหารจัดการภัยพิบัติรวมถึงการแก้ปัญหาน้ำท่วม
นี่คือประสบการณ์เมื่อประเทศเนเธอร์แลนด์ต้องเผชิญกับอุทกภัยครั้งใหญ่เมื่อปี2496 ผ่านการบอกเล่าของนายโยอัน บัวร์ เอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทย ที่กล่าวว่า ในขณะนั้นประเทศเนเธอร์แลนด์ไม่ได้เตรียมการรับมือกับภัยพิบัติมาก่อน ทำให้ภาพความเสียหายไม่ต่างกับประเทศไทยในวันนี้ และอาจจะแย่กว่าด้วยซ้ำ
แต่เพียงไม่กี่วันหลังจากเกิดอุทกภัย ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องหลายฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาล กองทัพ เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น เอ็นจีโอ และชาวบ้าน ก็ร่วมกันจัดการภัยพิบัติอย่างบูรณาการ ทุกคนทำหน้าที่ของตัวเอง และมองการแก้ปัญหาอย่างรอบด้าน เพื่อให้เกิดความสูญเสียกับทุกๆ ฝ่ายและทุกๆ ด้านน้อยที่สุด
อีกเรื่องหนึ่งที่มีความสำคัญเป็นอย่างมากในภาวะที่เกิดภัยพิบัติ นั่นก็คือการให้ข้อมูล ซึ่งเนเธอร์แลนด์ก็ได้เรียนรู้จากเหตุน้ำท่วมใหญ่เมื่อปี2496 ที่ในขณะนั้นไม่ได้มีการสื่อสารและการให้ข้อมูลอย่างเพียงพอว่า การให้ข้อมูลใดๆ นั้น รัฐบาลอาจจะเลือกเปิดเผยข้อมูลเพียงบางส่วน หรือเปิดเผยข้อมูลช้าลงสักเล็กน้อย แต่ข้อมูลนั้นจะต้องถูกต้องและน่าเชื่อถือ เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนตื่นตระหนก โดยรัฐบาลไม่จำเป็นต้องตอบโต้ข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ ทุกครั้ง เพราะควรให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาน้ำท่วมมากกว่า
ส่วนเรื่องการอพยพประชาชนออกจากพื้นที่ นายบัวร์กล่าวว่าเป็นเรื่องที่มีปัญหาทุกที่ เพราะไม่มีประชาชนคนไหนอยากทิ้งทรัพย์สินไว้เบื้องหลัง ดังนั้น สิ่งที่รัฐบาลเนเธอร์แลนด์เรียนรู้จากภัยพิบัติในอดีตก็คือ แทนที่รัฐบาลจะออกคำสั่งให้ประชาชนอพยพออกจากพื้นที่ รัฐบาลเนเธอร์แลนด์เลือกใช้การโน้มน้าวประชาชนให้เห็นความสำคัญของการย้ายออกจากบ้านแทน โดยการลงพื้นที่พูดคุยกับประชาชน ถือเป็นคุณสมบัติเบื้องต้นที่เจ้าหน้าที่รัฐบาลเนเธอร์แลนด์จะต้องทำได้ทุกคน
ชุมชนในประเทศเนเธอร์แลนด์ตั้งอยู่ริมน้ำที่สวยงามและสงบสุขดังที่เห็นทุกวันนี้ เป็นผลจากการวางแผนป้องกันน้ำท่วมเป็นอย่างดี ด้วยการสร้างพนังกั้นน้ำเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำท่วมชุมชน
นายโยอัน บัวร์ เอกอัครราชทูตเนเธอร์แลนด์ประจำประเทศไทยเล่าว่า เนเธอร์แลนด์แก้ปัญหาน้ำท่วมด้วยการสร้างพนังกั้นน้ำ 3 ชั้น ชั้นแรกเรียกว่า Guardian ชั้นที่สองเรียกว่า Dreamer และชั้นสุดท้ายเรียกว่า Sleeper แต่ละชั้นทำหน้าที่รับน้ำต่อจากกันและกัน ทำให้เนเธอร์แลนด์มีโครงสร้างชะลอน้ำ ก่อนที่จะท่วมชุมชนถึงสามชั้น อีกสิ่งหนึ่งที่มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากันก็คือ การเผื่อพื้นที่ให้น้ำสามารถเอ่อล้นออกทางด้านข้างได้
ในส่วนการบริหารจัดการน้ำในเขื่อน แม้จะมีหลายหน่วยงานที่ควบคุมการใช้น้ำเพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การใช้น้ำเพื่อการเกษตร เพื่อการผลิตกระแสไฟฟ้า หรือเพื่อป้องกันน้ำท่วม ทุกฝ่ายจะต้องหารือกันเพื่อหาข้อสรุปที่เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์ และต้องมีบุคคลที่สามารถตัดสินใจได้เด็ดขาดว่า จะให้ความสำคัญกับเรื่องใดมากน้อยเพียงไร
สำหรับอุทกภัยในไทยครั้งนี้ เนเธอร์แลนด์ได้ส่งผู้เชี่ยวชาญเรื่องการจัดการน้ำเข้ามาช่วยเหลือเป็นจำนวนมาก ทั้งผู้เชี่ยวชาญด้านการดูทิศทางการไหลของน้ำ เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ผู้เชี่ยวชาญด้านการสร้างพนังกั้นน้ำ และผู้เชี่ยวชาญที่จะช่วยวางแผนแก้ไขปัญหาในระยะยาว ซึ่งแผนการที่ว่านี้จะออกมาในอีก 6-7 สัปดาห์ข้างหน้า เพื่อให้รัฐบาลนำไปหารือกับภาคส่วนอื่นๆ ทั้งนี้การตัดสินใจที่จะใช้แผนการดังกล่าวหรือไม่นั้น เป็นเรื่องที่รัฐบาลไทยจะต้องตัดสินใจเลือกอนาคตของประเทศเอง
ขอบคุณ Voice TV http://news.voicetv.co.th/thailand/22532.html